De voorbije weken gaan Europese automobilisten met steeds meer tegenzin tanken. Door de spanningen in het Midden-Oosten is de prijs van een vat Brentolie fors gestegen, en daarmee ook de prijzen aan de pomp. De situatie is zorgwekkend, want de brandstofprijzen stijgen nu sneller dan de olieprijs, vooral door de inflatie en het gebrek aan raffinagecapaciteit voor aardolieproducten (door aanvallen en het stilleggen van installaties).
In die context heeft een Europees land een beslissing genomen die op zijn minst radicaal lijkt. De Italiaanse ministerraad heeft namelijk beslist om de verkeersbelasting voor auto’s met minder dan 80 kW (ongeveer 110 pk) en voor alle motorfietsen en scooters voor heel 2027 op te schorten. In totaal gaat het om 14,5 miljoen voertuigen, uiteraard maximaal één per belastingplichtige en het minst krachtige voertuig van het gezin.
Advertentie – lees hieronder verder
Giorgia Meloni (Fratelli d’Italia) stelt de maatregel voor als de afschaffing van een van de meest gehate belastingen van het land, precies op het moment dat de forse stijging van de brandstofprijzen de portemonnee van gezinnen leegzuigt. Op papier is de maatregel inderdaad spectaculair.
Giorgia Meloni’s government is set to introduce a sweeping vehicle ownership tax cut, as the Italian premier seeks to stem the impact of the energy crisis on consumers ahead of a general election next year. https://t.co/ftS4MINxS9
— Bloomberg (@business) September 16, 2026
Het cijfer dat de aankondiging relativeert
Die beslissing verbaast dus. En je kunt je afvragen of de Italiaanse staat, waarvan de financiën er niet bepaald rooskleurig uitzien, zichzelf hiermee niet in de problemen brengt. Helemaal niet, zo blijkt. De maatregel zal immers ‘maar’ 2,3 miljard euro kosten. Diezelfde belasting brengt Italië jaarlijks ongeveer 7,4 miljard euro op. Door zeven op de tien voertuigen vrij te stellen, moet Rome dus minder dan een derde van die inkomsten opgeven.
Meloni en haar adviseurs hebben het slim aangepakt: in Italië stijgt de belasting mee met het vermogen. En omdat de regering beslist heeft om wie het minst betaalt vrij te stellen, offert ze dus het minst rendabele deel op, terwijl ze tegelijk de grootste groep bereikt. Een mooie rekensom.
Het gemiddelde ‘cadeau’ bedraagt ongeveer 160 euro per jaar, wat voor veel Italiaanse gezinnen mooi meegenomen blijft. Opmerkelijk genoeg kondigde Meloni de maatregel aan als structureel (en dus terugkerend), maar andere politici trekken dat in twijfel, want de maatregel is alleen voor 2027 gepland... net als de volgende parlementsverkiezingen. Toeval bestaat niet.
Advertentie – lees hieronder verder
De echte krachttoer zit elders: tot nu toe steunde Rome zijn automobilisten met een korting op diesel, een rechtstreekse korting aan de pomp. Zo’n steunmaatregel is echter een bodemloze put en niemand weet vooraf hoe zwaar hij op de begroting zal wegen. Precies daarom wordt die korting dit najaar stapsgewijs verlaagd, van 0,17 euro naar 0,06 euro, om daarna te verdwijnen. Door de steun te verschuiven naar de verkeersbelasting, ruilt Giorgia Meloni een open uitgave in voor een vaste uitgave. Zo weet de regering precies hoeveel de maatregel kost en blijven de uitgaven onder controle. Het is dus vermomde gulheid.
Een optie voor België?
De vraag is of de Italiaanse formule navolging kan krijgen in de rest van Europa. Heel wat regeringen staan immers onder druk door de forse prijsstijgingen. Ook België ontsnapt daar niet aan, want de MR wil de activering van het omgekeerde cliquetsysteem op tafel leggen tijdens het volgende begrotingsconclaaf.
In België is de verkeersbelasting een gewestelijke bevoegdheid en volgens de recentste cijfers waarover we beschikken, haalde Wallonië er in 2023 541 miljoen euro uit, terwijl de inkomsten in Vlaanderen rond 1,2 tot 1,3 miljard euro liggen. Voor Brussel zijn er geen gepubliceerde cijfers, maar voor de 400.000 ingeschreven voertuigen kunnen we de opbrengst op iets minder dan 100 miljoen euro ramen. In totaal gaat het dus om circa 2 miljard euro. Dat is de verkeersbelasting. Daarnaast is er de fiscaliteit op brandstoffen en die brengt veel meer geld in het laatje. Alleen al de accijnzen brachten in 2025 5,5 miljard euro op en daar komt de btw nog bovenop. De Belgische automobilist wordt dus bijna drie keer zwaarder belast op wat hij verbruikt dan op wat hij bezit.
Mogelijk legt ook de Belgische regering het initiatief van de regering-Meloni op tafel. Laten we niet vergeten dat de federale regering in 2022, op het hoogtepunt van de energiecrisis, de accijnzen met 17,5 cent per liter verlaagde, wat 1,3 miljard euro kostte. In werkelijkheid zelfs veel meer, want de maatregel werd twee keer verlengd. Een vrijstelling van de verkeersbelasting voor een deel van het wagenpark zou ook een goed idee kunnen zijn, rekening houdend met het begrotingstraject dat gerespecteerd moet worden. Italië heeft dus een antwoord klaar. Nu is het afwachten wat de Belgische regering ermee doet.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
- Bezoek gocar.be regelmatig
- Volg Gocar op Google Nieuws
- Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief
