De situatie is ongezien: voor het eerst legt de Vlaamse Toezichtscommissie (VTC) een gemeente een trajectcontroleverbod op. Grimbergen mag geen trajectcontroles plaatsen om snelheidsovertredingen op haar grondgebied te controleren. Een verrassende wending, want nog maar enkele maanden geleden installeerde het gemeentebestuur deze in een tiental straten. Dit betekende dat een netwerk van ANPR-camera’s nummerplaten scande en automatisch boetes uitdeelde.
Maar de bewoners waren allerminst enthousiast. Meer bepaald stelde een aanzienlijk deel van hen vragen over hun privacy na de komst van de ANPR-camera’s, en tot hun verbazing kregen ze uiteenlopende antwoorden over het doel en de werking van het systeem – ook wat privacy betreft. Omdat die uitleg weinig vertrouwen gaf, stapten ze met hun klacht naar de Vlaamse Toezichtscommissie. Deze gaf hen gelijk en legde een formeel verbod op de installatie van de trajectcontroles op.
Willekeurige redenen
De Commissie gaf de aanklagers gelijk om een reeks specifieke redenen. Zo kreeg de gemeente een veeg uit de pan omdat ze niet transparant genoeg communiceerde over de geplande trajectcontroles. Maar de kern van het verbod ligt elders: Grimbergen had nooit onderzocht of er andere manieren waren om de verkeersveiligheid te verbeteren. De verwachting is dat alternatieven, die minder ingrijpend zijn voor de privacy van de gebruikers, eerst overwogen worden. De Snelheidshandhaving had op verschillende manieren gerealiseerd kunnen worden, bijvoorbeeld door ruimtelijke ordening, het gebruik van wegversmallingen of verkeersdrempels.
Maar de Commissie gaat nog een stap verder en stelt ronduit dat de gemeente trajectcontroles wil inzetten voor andere doeleinden dan verkeersveiligheid. Volgens haar draait het in de eerste plaats om inkomsten. Grimbergen mikte vooral op “een stabiele stroom van financiële inkomsten” uit boetes – en dat is volgens de toezichthouder niet de bedoeling van dit soort systemen.
Advertentie – lees hieronder verder
Grimbergen zal haar plannen dus grondig moeten herzien. De privacycommissie verwacht dat de gemeente op zoek gaat naar alternatieve oplossingen en het aantal ANPR-camera’s fors terugschroeft. Bovendien moet ze garanderen dat voetgangers en fietsers die in beeld komen op de controleschermen, onherkenbaar en dus anoniem blijven. Pogingen om de beslissing ongedaan te maken liepen op niets uit. Grimbergen is intussen in beroep gegaan bij de Raad van State, maar voorlopig wijst niets erop dat ze ook gelijk zal krijgen.
Misbruik?
Het is niet de eerste keer dat Vlaamse gemeenten ervan verdacht worden flitspalen vooral te gebruiken om hun kas te spijzen, en niet om het verkeer veiliger te maken. Ook Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) uitte daar recent kritiek op. Volgens haar staan er meer dan 350 gemeentelijke trajectcontroles in Vlaanderen – veel te veel – en lijken ze eerder bedoeld om automobilisten in de val te lokken dan om ongevallen te vermijden.
De zaak-Grimbergen werpt in elk geval de vraag op of flitspalen in heel Vlaanderen wel wettelijk waterdicht zijn. Wat misschien nog het meest opvalt: de stad zelf trekt zich weinig aan van het verbod en weigert het project stil te leggen. Volgens het stadsbestuur zijn er intussen maatregelen genomen om de privacy te waarborgen. Dat het om een verdoken inkomstenbron zou gaan, wordt formeel ontkend. Grimbergen benadrukt dat het systeem hooguit 100.000 euro per jaar opbrengt. Wat de Raad van State uiteindelijk beslist, moet nog blijken. Maar één ding is zeker: de zaak-Grimbergen zou wel eens een precedent kunnen worden.
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
