De erfenis van Rudolf Diesel is enorm: zijn naam staat op het prijsbord van elk tankstation. Een wat vergeten stukje geschiedenis over de Duitse uitvinder is echter dat hij de laatste dagen van zijn leven in België doorbracht. Diesel scheepte na zijn bezoek aan de Wereldtentoonstelling in Gent in september 2013 in richting Engeland, maar zou er nooit aankomen. Hij verdween in de nacht van 29 op 30 september mysterieus van boord, ter hoogte van Vlissingen.
Later werd daar in het water het lichaam van een man aangetroffen, dat kon geïndentificeerd worden als dat van Rudolf Diesel. Helemaal helder werd dat droeve einde nooit: de plausibele piste is zelfdoding, al doen er ook complottheorieën de ronde.
Advertentie – lees hieronder verder
De Duitser was beroemd omdat hij een motor had ontwikkeld met een hoger thermisch rendement dan de prille benzinemotoren van eind 19de eeuw, met een ontsteking onder hoge druk, waardoor de brandstof uit zichzelf ontbrandt. Door die hogere compressiedruk moet een dieselmotor robuuster en dus zwaarder van bouw zijn. Dat maakt dat de eerste generaties vooral voor stationaire toepassingen dienden, of in treinen en schepen.
Vandaag lijkt het erop dat ook enkel daar nog de toekomst van de dieselmotor ligt. Net als in vrachtwagens, al komt ook daar de elektrificatie heel voorzichtig op gang.
9 liter per 100 kilometer
Auto’s kwamen later aan de beurt. Er is discussie over wie de primeur had: Mercedes of Citroën. Die laatste toonden al in 1933 de 40 pk sterke 11UD-motor in de Rosalie, maar die kwam pas drie jaar later echt op de markt. Op dat moment had Mercedes net zijn OM 138-motor in de cataloog gezet. De 2,6 liter grote viercilinder ging in 1936 de baan op in de boeg van de W 138, en genereerde 45 pk bij 3.200 opm.
Dat grotere rijbereik haalde hij uit zijn zuinigere werking, met een gemiddeld verbruik van zo’n 9 liter per 100 kilometer in de plaats van 13. Dat een liter diesel bovendien goedkoper was dan een liter benzine maakte de Mercedes 260 D helemaal voordelig, waardoor het ding algauw populair werd bij taxichauffeurs.
Advertentie – lees hieronder verder
Lange opmars, snel verval
Het was het begin van een enorme opmars die zou duren tot ongeveer 2015. Hoe verfijnder de dieselmotor werd, zeker vanaf de jaren 90, hoe populairder. Zo was 10 jaar geleden de helft van alle nieuwe auto’s in Europa een diesel. In België was het zelfs nog mee: in 2018 had zelfs 80% van de nieuwe auto’s nog een zelfontbrander in de snuit.
Het Volkswagen-dieselschandaal, waarbij de Duitse autobouwer sjoemelsoftware had ingebouwd om valse resultaten te geven tijdens emissietests, markeerde de snelle val van diesel op de automarkt. Het verband is duidelijk, al ligt de oorzaak niet enkel bij de enorme imagoschade, maar ook bij context daarrond.
Sowieso worden de Euro-normen steeds strenger, waardoor het voor autobouwers inmiddels nauwelijks nog rendabel is om dure technologie om uitlaatgassen te zuiveren aan te bieden, zeker in auto’s uit de lagere prijsklassen.
Bovendien verhoogde de Belgische regering de accijnzen op diesel procentueel, waardoor de brandstof duurder werd en het lastiger werd om de hogere aankoopprijs van de motor te recupereren aan de pomp, via het lagere verbruik. Ook de fiscaliteit, zowel voor particulieren als ondernemingen, keerde zich tegen de dieselmotor. En dan zijn er nog de diverse lage-emissiezones (LEZ), waarin dieselauto’s nog maar beperkt welkom zijn.
De cijfers van de eerste jaarhelft van 2026 tonen andermaal aan dat dieselauto’s daardoor van de markt aan het verdwijnen zijn. De eerste 6 maanden van dit jaar ging het nog om amper 2,8% van alle nieuwe auto’s. Ook op de tweedehandsmarkt zijn diesels steeds minder gegeerd. Minder dan een kwart van alle ingeschreven occasies in het eerste semester had een zelfontbrander aan boord.
Het is stilaan het einde van een motortype dat luid kletterend ten tonele verscheen, maar nu met stille trom de aftocht blaast.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
- Bezoek gocar.be regelmatig
- Volg Gocar op Google Nieuws
- Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief
