In de energietransitie en digitalisering zijn zeldzame aardmetalen bijzonder belangrijk, want ze zijn vaak onmisbaar voor toepassingen zoals permanente magneten (in windmolens en elektromotoren van elektrische voertuigen), katalysatoren, polijstpoeders en tal van elektronische componenten (schermen, smartphones enzovoort). Maar op dit moment heeft China het monopolie op de ontginning en verwerking van deze metalen. Die afhankelijkheid gebruikt het land strategisch tegenover Europa en de Verenigde Staten.
In dat gespannen klimaat komt de MR nu met een opvallend voorstel, gebaseerd op een studie van haar eigen expertisecentrum Jean Gol: de ondergrond opnieuw openstellen om zulke grondstoffen te ontginnen, die volgens de kaarten in het rapport in aanzienlijke hoeveelheden aanwezig zouden zijn, vooral in Wallonië.
Vergeten potentieel?
Geoloog Éric Pirard (ULiège) van het Jean Gol-centrum wijst op het vergeten mijnpotentieel van België: Wallonië is geologisch veel rijker dan Noord-Frankrijk of Nederland en zou afzettingen van lood, zink, mangaan, germanium en fosfaten bezitten, onder meer rond Bergen. Maar hij benadrukt ook dat slechts één op de duizend verkenningen leidt tot een winbare vondst, en dat de prospectiefase tot wel twintig jaar kan duren. Zijn conclusie: voor we investeerders aantrekken, moeten we eerst onze ondergrond beter leren kennen.
Advertentie – lees hieronder verder
Europese ambitie
Dit Belgische initiatief past binnen het kader van de Europese Critical Raw Materials Act, die lidstaten oplegt om tegen 2030 minstens 10% van de kritieke metalen die ze verbruiken zelf te ontginnen. Zeldzame aardmetalen vallen daar uiteraard ook onder. België moet dus snel opnieuw een exploratieplan opstellen. Volgens MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez is de ontginning van zeldzame aardmetalen vergelijkbaar met de nucleaire revolutie. Eerst werd het onrealistisch geacht, maar vandaag is het een strategische prioriteit.
De MR gaat nog een stap verder en stelt ook voor om het Waalse mijnwetboek te herschrijven, om de procedures te vereenvoudigen en zo bedrijven aan te trekken die in staat zijn om langetermijnprojecten voor ontginning op poten te zetten. De partij wil geruststellen en spreekt over volledig gerobotiseerde ondergrondse mijnen, die onzichtbaar zijn aan de oppervlakte en slechts een minimale milieu-impact hebben. Al moet dat natuurlijk nog bewezen worden. In andere delen van Europa leidt dit soort plannen vaak tot spanningen tussen lokale gemeenschappen en industriële spelers, zoals bij de ontginning van lithium.
Realistisch?
Hoewel de MR spreekt van een strategische opportuniteit, rijst toch de vraag of zo’n project wel realistisch is en wel om meerdere redenen. Enerzijds zijn er de hoge loonkosten in België, die deze ontginningen economisch weinig rendabel kunnen maken. Anderzijds zijn er ook de ecologische kosten, want mijnbouw vergt veel water, energie en vervuilende chemische producten. Dat is geen groene retoriek, maar een nuchtere vaststelling: zulke processen zouden in België veel duurder kunnen zijn dan in China. De winstgevendheid van dit soort projecten wordt dus hoogst onzeker.
Bovendien kan innovatie dit idee ook inhalen. Elektronica- en autoconstructeurs zoeken immers steeds vaker naar oplossingen om minder of zelfs geen zeldzame aardmetalen meer te gebruiken, onder meer in de motoren van elektrische auto’s. Of België dus daadwerkelijk opnieuw mijnen zal openen? Dat blijft voorlopig koffiedik kijken.
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
-(1366-x-762).jpg?width=840)
