In dit land wordt al twee jaar lang tegen Tesla gestaakt

De Zweedse staking tegen Tesla doet bij de meesten nog wel een belletje rinkelen. Maar wie dacht dat de onrust ondertussen is weggeëbd, heeft het bij het verkeerde eind. De clash tussen Tesla en de Zweedse vakbond is ondertussen uitgegroeid tot het langstlopende arbeidsconflict van het land in bijna een eeuw. Het is een symbooldossier geworden over macht, sociale principes en volharding. De kern van het dispuut blijft onveranderd: Tesla weigert een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) te tekenen met de vakbond IF Metall, en de werknemers weigeren te plooien.

De staking begon op 27 oktober 2023, toen monteurs in zeven Zweedse steden het werk neerlegden. Intussen zijn nog zo’n zeventig van de 130 werknemers aangesloten bij IF Metall in staking. Ondanks de aanhoudende acties, en de steun van veertien andere vakbonden in de omringende Scandinavische landen, blijft Tesla onvermurwbaar. Dat de Amerikaanse autobouwer toch zaken kan blijven doen in de regio, komt doordat het de stakers verving door personeel uit het buitenland en tijdelijke werkkrachten. Een zelden geziene zet.

Met dank aan de oorlogskas

Je zou denken dat met de sleet der jaren ook de hardnekkigheid vermindert. Niet zo. Volgens IF Metall, is het einde nog lang niet in zicht. “Wat we twee jaar geleden eisten, eisen we vandaag nog steeds”, zei een woordvoerder aan het Zweedse persbureau TT. Maar dat de bond het blijft uitzingen ligt aan een goed gespekte oorlogskas van 10 miljard kronen, omgerekend zo’n 900 miljoen euro. Nog volgens de vakbond heeft het “meer dan genoeg middelen om dit conflict vol te houden zolang het nodig is.”

Maar de financiële tol loopt ondertussen wel op. Volgens de auteur van een boek over de staking heeft IF Metall al zo’n 100 miljoen kronen (9 miljoen euro) gespendeerd aan het verzet. Toch is dat volgens hem slechts “een fractie van wat de bond jaarlijks verdient aan beursinvesteringen.” Tesla zelf zou eveneens miljoenen hebben uitgegeven aan juridische procedures en het invliegen van vervangers, al blijven exacte cijfers daarover onbekend.

Solidariteit

Ook de sympathiserende vakbonden binden niet in. Verschillende bedrijven blijven leveringen aan Tesla’s werkplaatsen blokkeren of weigeren onderhoud aan Tesla-apparatuur. Ze houden vast aan het principe dat een CAO bij de spelregels van de arbeidsmarkt hoort en dat Elon Musk zich daarnaar moet schikken, ongeacht hoe rijk hij is. 

Sommige bedrijven die deelnemen aan de blokkades voelen de gevolgen en verliezen aan deze zaak. Dat ze de Zweedse modelstructuur belangrijker vinden dan puur geldgewin is een opsteker voor de stakende monteurs, maar de vraag rijst of dit niet aan volharding knaagt. Voor de klanten zelf blijven de ongemakken beperkt. Het gaat vooral om vertragingen, maar grootschalig zijn die niet. 

Middeleeuwse toestanden

Tesla heeft al vaker blijk gegeven van een ‘aparte’ sociale aanpak en topman Elon Musk heeft zich meermaals negatief uitgelaten over vakbonden. In interviews noemde hij ze “middeleeuwse relikwieën” die een “negatieve sfeer” in bedrijven creëren. In het historisch linkse Zweden stuit die rechtse houding op onbegrip. Negen op de tien werknemers valt er onder een cao, en vakbonden maken al meer dan een eeuw deel uit van het maatschappelijk weefsel.

Hoe lang dit potje armworstelen nog gaat duren, weet niemand te voorspellen, maar de houding van Tesla is ongezien. Stakingen blijven een efficiënt drukkingsmiddel om directies uiteindelijk aan tafel te krijgen en tot toegevingen te dwingen. Zal het er uiteindelijk om draaien wie de diepste zakken heeft?

Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be