De controle over je voertuig verliezen kan niet alleen gebeuren op een besneeuwd wegdek. Er zijn maar twee voorwaarden nodig om een weg gevaarlijk te maken: een negatieve bodemtemperatuur en vochtigheid. Die combinatie kan zich in uiteenlopende situaties voordoen (niet alleen bij sneeuw), maar is altijd verraderlijk.
Sneeuw blijft het meest zichtbare scenario. Ze vermindert meteen de grip van je banden zodra ze valt. En eenmaal platgereden door het verkeer, kan ze snel veranderen in een dunne ijslaag waarop je nauwelijks nog grip hebt. Het gevaar neemt natuurlijk toe naarmate het verkeer de verse sneeuw verder aandrukt.
Een ander gevreesd fenomeen is ijzel. Dat ontstaat meestal wanneer regen op een al bevroren wegdek valt. De druppels bevriezen onmiddellijk en vormen een onzichtbaar, glad laagje. Deze gladde ijslaag veroorzaakt talloze kettingbotsingen, vooral tijdens de eerste vrieskou wanneer de strooidiensten nog geen tijd hebben gehad om uit te rukken.
Een weg kan ook met vertraging glad worden. Na regen of smeltende sneeuw blijven er plassen liggen. Als het 's nachts opklaart, kan de snelle afkoeling die natte plekken omvormen tot plaatselijke ijsplekken. Rijm is dan weer een apart geval, want dat ontstaat zonder neerslag. Maar een hoge luchtvochtigheid in combinatie met een koude bodem volstaat soms om de microdruppels uit mist of nevel te laten bevriezen.
Advertentie – lees hieronder verder
Code geel: echte waakzaamheid
Het KMI geeft niet zomaar een waarschuwing, ook al merken we de laatste jaren dat er vaker alarm wordt geslagen, zeker sinds de overstromingen van 2021. Code geel wijst op een situatie waarin het wegdek plaatselijk glad kan worden. Deze code wordt onder meer geactiveerd wanneer een paar centimeter sneeuw wordt verwacht over een beperkte periode, of wanneer weermodellen een tijdelijk risico op ijzel, rijm of ijsplekken aanduiden.
Concreet geeft deze waarschuwingscode aan dat de omstandigheden het verkeer kunnen hinderen, zeker voor voetgangers, fietsers of wagens zonder aangepaste uitrusting (zoals zomerbanden dus). Het verkeer kan vertragen en de remweg wordt langer. Voorzichtigheid is noodzakelijk, maar het hele wegennet ligt niet stil.
Code oranje en rood: het begin van de chaos
Code oranje is van een ander kaliber. Het risico op gladheid is dan niet langer plaatselijk of tijdelijk, maar geldt voor een groot deel van een provincie of regio. De aangekondigde hoeveelheden sneeuw of frequentie van ijzel kunnen het verkeer bemoeilijken of ronduit gevaarlijk maken. Op dit punt volstaat waakzaamheid niet meer: volg dan zeker ook de aanbevelingen van de overheid op.
Code rood is het hoogste waarschuwingsniveau. Het is voorbehouden aan extreme situaties, wanneer een hele regio of zelfs het hele land al getroffen is én er nog zware sneeuwval of ernstige ijzel verwacht wordt. Verplaatsingen worden dan zeer risicovol en kunnen zelfs de hulpdiensten in gevaar brengen, wat uiteraard onaanvaardbaar is. In zo’n situatie wordt thuisblijven een noodzaak.
Niet alleen een risico in de winter
Hoewel deze codes meestal met het koude seizoen worden geassocieerd, beperkt het risico op ijzel of gladde wegen zich niet tot de wintermaanden. Negatieve temperaturen kunnen ook in het voorjaar nog optreden en in het najaar al vroeg toeslaan.
Ook de zomer is niet zonder gevaren zoals aquaplaning bij hevige regenval of het minder bekende fenomeen van zomerijzel. Die ontstaat niet door vorst, maar door de geleidelijke opeenhoping van resten op het wegdek (bandendeeltjes, koolwaterstoffen, olie) die door de zeldzame regenbuien onvoldoende worden weggespoeld. Wanneer er dan een bui valt na een lange droge periode, verandert die vervuilde laag in een extreem glad filmpje, zonder dat er ijs zichtbaar is. Het is een verraderlijk fenomeen, want het wordt niet aangekondigd in de weersverwachtingen en is ook moeilijk te voorspellen. Het komt vooral voor op drukke verkeersassen, in beboste zones of op stopplaatsen, waar een opvallend glanzend wegdek een waarschuwing kan zijn. Het is allesbehalve seizoensgebonden, maar wel goed om te weten...
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
