Het aantal verkeersovertredingen is de voorbije jaren in België sterk gestegen. Van 4,7 miljoen processen-verbaal in 2017 naar 9,2 miljoen in 2024. En ook 2025 belooft (voor de overheid) gunstig te worden, want de eerste cijfers wijzen op meer dan 10 miljoen vastgestelde overtredingen (5,028 miljoen in de eerste helft van het jaar). Die stijging is constant en allerminst toevallig. Ze kan worden verklaard door drie mechanismen, elk met hun eigen impact.
Weg tolerantie
Zoals gezegd: het grootste deel van de cijfers komt niet van roekeloze bestuurders. Zo hebben 5,6 miljoen van de 9,2 miljoen overtredingen in 2024 betrekking op een overschrijding van minder dan 10 km/u. In de periode voor 2023 leidde dat doorgaans niet tot een boete. Er bestond een tolerantiemarge (vastgelegd door justitie en los van de technische foutenmarge van radars) die bestuurders beschermde bij een kleine overschrijding. Die marge is afgeschaft.
Sindsdien geldt elke meetbare overschrijding als een vastgestelde overtreding. Er blijft wel een technische foutenmarge: in de praktijk sanctioneert een radar pas vanaf 6 km/u te snel bij snelheidslimieten onder 100 km/u. Maar het net staat duidelijk strakker gespannen. Dat is alvast een eerste verklaring.
Advertentie – lees hieronder verder
Fijnere mazen
Het cijfer is verbluffend: bijna 4.000 vaste, mobiele en trajectcontroles bestrijken vandaag het grondgebied. In verhouding tot de bevolking komt België uit op 422 radars per miljoen inwoners. Dat is een Europees record en plaatst ons ver voor Frankrijk (50) en Duitsland (57).
De vergelijking met onze buurlanden gaat nog verder. In Frankrijk schommelt het aantal overtredingen sinds 2017 rond 27 tot 30 miljoen en blijft het stabiel. In Nederland gaat het om ongeveer 8 miljoen per jaar, zonder noemenswaardige stijging. In Duitsland is het beeld vergelijkbaar, al maakt het lokale systeem een volledig nationaal overzicht onmogelijk, enkel zware overtredingen worden centraal geregistreerd en die blijven stabiel (op 4,7 miljoen). Nergens anders zien we dus zo’n verdubbeling als in België.
België is niet het land waar het slechtst wordt gereden, maar waarschijnlijk wel het land waar het efficiëntst wordt geflitst. In twee jaar tijd is het aantal trajectcontroles in Vlaanderen vervijfvoudigd: van 246 naar 1.233 installaties. Wallonië, lange tijd achterop, plaatst intussen zo’n 150 nieuwe toestellen per jaar. Het netwerk groeit aan beide kanten van de taalgrens. De trend is duidelijk en lijkt niet te keren.
Achterliggende machine
De capaciteit om boetes uit te schrijven komt ook voort uit een logistieke reorganisatie. Voor 2017 flitste een agent vier uur en besteedde daarna vier uur aan het analyseren van de beelden. Eén werkdag, opgesplitst in twee. Vandaag flitst diezelfde agent acht uur lang, omdat het administratieve werk is overgenomen door het Gewestelijk Verwerkingscentrum (GVC).
De beelden worden rechtstreeks doorgestuurd naar een gecentraliseerde hub die vaststelling, validatie en verwerking automatiseert. Elke politiezone heeft zo haar volledige operationele capaciteit teruggekregen. Het effect versterkt zich dus.
Veiligheid of inkomsten?
Het aantal verkeersdoden in België bereikte in 2025 een historisch dieptepunt: 445 tegenover 740 in 2015. Die dalende trend is reëel en uiteraard positief. VIAS verklaart dit door een combinatie van drie factoren: meer zones 30, strengere controles en de opkomst van rijhulpsystemen.
Op snelwegen hebben trajectcontroles duidelijk effect gesorteerd: het aantal doden is daar in enkele jaren meer dan gehalveerd. Daar is de correlatie het duidelijkst, omdat de gereden snelheden er effectief gevaarlijk waren. Toch is het aantal letselongevallen in 2025 met 3% gestegen. Er gebeuren dus niet minder ongevallen, maar ze zijn wel minder dodelijk.
Wat de cijfers verbergen
Volgens VIAS is de aanpak nog niet streng genoeg. Het instituut stelt dat Belgen vooral trager rijden uit angst voor radars en boetes, zoals een recente studie aantoonde. Er is dus nog werk nodig om bestuurders het verkeersreglement te laten naleven vanuit veiligheidsoogpunt, en niet enkel uit vrees voor sancties. Volgens VIAS blijven radars daarom nuttig.
Toch lijkt er iets te ontbreken in die redenering. Meer dan 70% van de vastgestelde overtredingen betreft immers overschrijdingen van minder dan 10 km/u. Het gaat dus vaak om verstrooide bestuurders, niet om hardnekkige overtreders.
De echte uitdaging voor onze verkeersveiligheid is dus niet om méér bestuurders te betrappen, maar om de juiste te pakken: zware overtreders en echt gevaarlijk gedrag. Dat vraagt menselijke aanwezigheid, strategie en gerichte acties. Dat kun je niet volledig overlaten aan een toestel langs de weg. De trend gaat echter de andere kant op: steeds meer automatisering en radars. Intussen nemen straatraces in Belgische steden toe, wordt de politie openlijk uitgedaagd en lijkt een doeltreffend antwoord uit te blijven.
Zelfs VIAS erkent impliciet dat een gerichte aanpak van recidivisten nodig is. Die bestaat voorlopig niet. Schuilen achter geautomatiseerde systemen is eenvoudig: het kost minder personeel en levert meer dan een half miljard euro per jaar op. Maar een beleid dat er niet in slaagt de echte gevaren uit te schakelen, is geen veiligheidsbeleid maar een beleid van winstbejag. Daar zit het verschil.
Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be
