Energiecrisis: straks maar 110 km/u op de autosnelweg?

Ongeveer een jaar geleden bepleitte Vlaams minister van Klimaat Melissa Depraetere (Vooruit) voor het eerst luidop een verlaging van de maximumsnelheid op onze snelwegen. Ze wou die laten zakken van 120 naar 100 km/u. Haar argument: de CO2-uitstoot aanpakken om de klimaatopwarming een handje te helpen. De reactie van haar N-VA-collega's was kort en krachtig. Vlaams Mobiliteitsminister Annick De Ridder: "Komt er absoluut niet”, terwijl de Vlaamss Minister-president Matthias Diependaele zijn collega bijtrad op X: "De maximumsnelheid op autosnelwegen blijft 120 km/u. Punt.”

Minder dan een jaar later staat ligt dat voorstel vanuit Vlaamse hoek opnieuw op tafel. Federaal deze keer. En met de grens op 110 km/u. Alleen heeft de maatregel niets meer te maken met het klimaat, maar alles met de recordprijzen aan de pomp.

Noodprotocol

De geblokkeerde Straat van Hormuz houdt de wereld in z’n tang, met diesel die aan 2,2 euro per liter wordt verkocht en benzine die in het kielzog volgt. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) heeft daarom een noodprotocol geactiveerd, zijn zesde ooit, met een tienpuntenplan dat het olieverbruik snel moet drukken. Punt twee op de lijst: de maximumsnelheid op snelwegen met minstens 10 km/u verlagen. Niet als groene wens, wel als crisisreflex.

Voor landen die geen budgettaire ruimte hebben om de accijnzen te verlagen - en België is zo'n land, dat maakt het gros van de regeringsleden ons telkens opnieuw duidelijk - is een snelheidsbeperking het enige kostenloze alternatief. De accijnsverlaging via de "omgekeerde cliquet”, waarvoor MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez (die van een aangepaste snelheid niet moet weten) ijverde, botste op begrotingsweerstand en is afgevoerd. Dat zorgt ervoor dat er alweer een oplossing minder is om het probleem aan te pakken.

Oorlogseconomie

Met de wind van niet alleen het IEA maar ook de Europese Commissie als rugdekking, wordt het scenario van Depraetere terug uit de kast gehaald. Door haar vervanger, Hans Bonte, onder meer. Hij publiceerde eind vorige maand nog een uitgebreid plan: een volledig uitgewerkt noodkader dat snel geactiveerd kan worden. Snelheidsbeperkingen horen daar bij. 

De positie van N-VA is nu ook veel ongemakkelijker. Het klimaatargument konden De Ridder en Diependaele wegwuiven als linkse lobby. Het energieargument is een heel ander verhaal: het IEA is geen Greenpeace in maatpak, het is de crisisorganisatie van de westerse industrielanden, waarvaan de beleidsaanbevelingen moeilijk te negeren zijn. Maar komt het tot een herziene snelheidslimiet, dan is het sowieso een federale bevoegdheid, want vastgelegd in de Wegcode. Federaal Minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés) overweegt het. “Je kunt ook je snelheid verlagen. In een economie die een oorlogseconomie is, moet iedereen een beetje zijn steentje bijdragen”, zei hij tegen de RTBF en verlaagde de grens zelfs naar 100 km/u.

35 euro winst

Maar levert het ook iets op als we met z’n allen 110 km/u - of 100 km/u - beginnen te rijden? De getallen zijn niet onbelangrijk. Door de verhouding tussen snelheid en luchtweerstand verbruiken personenwagens op de autosnelweg met 110 km/u tot 18 procent minder. Bij 100 km/u stijgt het zelfs naar 25%. Voor een benzine-auto met een gemiddeld verbruik van 7 liter per 100 kilometer betekent dat laatste een daling tot 5,2 liter. Op een tank van 40 liter spaar je zo een een dikke 35 euro uit. Maar het gaat er natuurlijk om dat ook de druk op de brandstofvoorraad afneemt. Het IEA raamt het globale effect op zo'n 290.000 vaten per dag.

Misschien een verrassing: België heeft deze kaart al eens gespeeld. Tijdens de oliecrisis van 1973 werden snelwegen beperkt tot 100 km/u en nationale wegen tot 80 km/u. Daarboven kwamen zes autoloze zondagen en gedoofde straatverlichting. Saillant detail: de huidige limiet van 120 km/u dateert van die periode, namelijk 21 mei 1974. Ze kwam er als compromis ná de crisis. Daarvoor gold er helemaal geen snelheidsplafond op de snelweg. Of de Belgische regering de stap nu weer durft te zetten, hangt af van hoe lang de olieprijzen hoog blijven, maar met amper budgettaire armslag, dreigt het de enige mogelijke uitweg te worden.

Op zoek naar een auto? Zoek, vind en koop het beste model op Gocar.be