In 2023 telde de federale politie maar liefst 1.141 ongevallen op Belgische snelwegen door het niet naleven van de veiligheidsafstand. Over de laatste vijf jaar bleek meer dan 15% van de letselongevallen te gaan om een voertuig dat achteraan op een ander botst. Zulke botsingen gebeuren vooral op snelle wegen (gewestwegen of snelwegen) waar afstanden inschatten moeilijker wordt naarmate de snelheid stijgt. Een paar meter te weinig volstaat om een onschuldige situatie te laten omslaan in een drama. Natuurlijk gebeuren zulke ongevallen ook vaak buiten de snelle wegen, maar die worden minder geregistreerd omdat de politie niet altijd ter plaatse komt.
Vrachtwagenchauffeurs zijn in het bijzonder betrokken partij. Een vrachtwagen die aan 90 km/u rijdt, heeft tot 20 meter meer nodig om tot stilstand te komen dan een personenwagen, zelfs met zijn sterkere remsysteem. Daarom verplicht de wet vrachtwagens om minimaal 50 meter afstand te houden tussen twee voertuigen. Dat komt ongeveer overeen met twee seconden rijtijd aan constante snelheid. Maar dat geldt voor vrachtwagens, en tot nu toe stond dit niet in de wegcode voor automobilisten. Alleen wie op agressieve manier aan zijn voorligger ‘kleeft’ kan beboet worden. Maar dat verandert met de nieuwe code van de openbare weg, die op 1 september 2026 in werking treedt.
Afstanden die je moet respecteren
De nieuwe code van de openbare weg bevat heel wat vernieuwingen, waaronder ook duidelijke regels over veiligheidsafstanden, die verplicht worden. Overtredingen zullen ook effectief bestraft worden. In de tekst staat: “Iedere bestuurder moet in alle omstandigheden, en rekening houdend met zijn snelheid, tussen zijn voertuig en zijn voorligger een voldoende veiligheidsafstand houden. Op openbare wegen waar de maximumsnelheid hoger is dan 50 km/u komt deze afstand overeen met de afstand die het voertuig heeft afgelegd gedurende een periode van ten minste twee seconden.”
Advertentie – lees hieronder verder
Voor automobilisten wordt het dus belangrijk om de tweesecondenregel toe te passen, een eenvoudige maar doeltreffende methode om voldoende afstand te houden. Kies gewoon een vast punt langs de weg – een verkeersbord, een brug of een boom – en begin te tellen zodra het voertuig voor je dat punt passeert: ‘éénentwintig, tweeëntwintig’. Bereik je dat punt voor je klaar bent met tellen, dan rij je te dicht.
Akkoord, dat trucje klinkt een beetje kinderachtig en is misschien ook wat onhandig, want twee seconden is eigenlijk vrij kort als je weet dat een mens gemiddeld al één seconde nodig heeft om te reageren en dus te beginnen remmen. In de praktijk betekent dit dat er nauwelijks een seconde tussen jou en je voorligger zit, wat eigenlijk weinig marge biedt. Zeker bij slecht weer of andere moeilijke omstandigheden is dat onvoldoende. Daarom wordt aangeraden om de interval te verlengen naar drie of zelfs vier seconden wanneer het weer tegenzit.
Snelle rekentruc
Er bestaat ook een andere manier om snel de remweg te berekenen: je hoeft alleen maar het tiental van je snelheid met zichzelf te vermenigvuldigen. Rijd je bijvoorbeeld aan 90 km/u, dan doe je 9 x 9 = 81 meter remweg. Aan 120 km/u kom je uit op 144 meter (12 x 12). Deze schatting houdt geen rekening met de reactietijd – die ene seconde hierboven vermeld – waarin de auto nog altijd vooruit blijft gaan zonder af te remmen.
De totale stopafstand is dus de som van de reactietijd en de eigenlijke remweg. Op papier lijkt dat een eenvoudige rekensom, maar in de praktijk is het niet altijd evident, want de afstand inschatten is niet voor elke bestuurder vanzelfsprekend. Om jezelf een houvast te geven, kun je bijvoorbeeld de verlichtingspalen langs de weg gebruiken: die staan meestal 50 meter uit elkaar. Al begint dat te veranderen, want de nieuwste generatie met ledverlichting heeft grotere tussenafstanden, tot wel 90 meter.
Stevige sancties
In België wordt het niet respecteren van de veiligheidsafstand bestraft met een boete van de tweede graad, die 116 euro bedraagt (exclusief administratieve kosten). Maar wie zich agressief gedraagt – bijvoorbeeld door opzettelijk te kleven om de voorligger onder druk te zetten – begaat een overtreding van de vierde graad, omdat het dan beschouwd wordt als aanzetten tot overdreven snelheid. En dat komt je veel duurder te staan: in zo’n geval moet je voor de politierechter verschijnen, volgt er automatisch een intrekking van het rijbewijs en kan de rechter beslissen om die periode nog te verlengen, bovenop de geldboete.
Wilt u weten hoeveel u moet betalen voor een boete, een vraag of een twijfel? Ga naar boetecalculator.be voor alle informatie.
Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:
- Bezoek gocar.be regelmatig
- Volg Gocar op Google Nieuws
- Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief
