Tesla betaalt 65.000 euro per staker om langste vakbondsactie ooit te stoppen

Eind oktober 2023 legden ongeveer 120 Tesla-monteurs in zeven werkplaatsen in Zweden het werk neer. Hun eis was simpel: Tesla moest een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) tekenen, zoals bijna alle andere werkgevers in Zweden doen. Het Kollektivavtal, zoals dat in schoon Zweeds heet, regelt het loon, de werktijden en de arbeidsvoorwaarden per sector. Bijna negentig procent van alle werknemers in Zweden zijn erdoor gedekt.

Maar Musk heeft geen hoog petje op van vakbonden. Tesla weigerde. Het bedrijf stelde keer op keer dat hun arbeidsvoorwaarden al even goed of beter waren dan in de CAO. Vakbondsvertegenwoordigers noemden dat argument een rookgordijn. Maar dat Tesla’s afkeer voor vakbondsafspraken zo diep loopt dat het liever geld op tafel legt om stakers te laten vertrekken dan te tekenen, had niemand verwacht.

Solidariteit over heel Scandinavië

De staking was nochtans een symbooldossier par excellence. Ze groeide al snel uit tot veel meer dan een specifiek conflict en trok een heleboel betrokkenen mee het bad in, zelfs over de landsgrenzen heen. Havenarbeiders weigerden Tesla's te lossen. De post leverde geen kentekenplaten meer voor Tesla's. Elektriciens staakten het onderhoud van laadpalen en schoonmakers poetsen geen showroom meer. Zelfs in buurlanden Denemarken, Noorwegen en Finland kwamen vakbonden in actie uit solidariteit met het Zweedse arbeidsconflict.

Sociale overeenkomsten staan hoog aangeschreven in Scandinavië en dit werd dan ook de grootste solidariteitsactie in decennia. Helaas bleef het vooral symbolisch. Tesla, voor wie dit de enige staking in zijn geschiedenis is, ondervond namelijk geen economische schade. Tesla importeerde auto's via Duitsland en reed ze per vrachtwagen naar Zweden om de havenblokkades te mijden. Daarnaast stapte het bedrijf naar de rechter om kentekenplaten direct aan te vragen. Op het hoogtepunt van de staking, in 2024, boekte Tesla zelfs een recordverkoop in Zweden. De kooplust van klanten zou pas bekoelen toen Musk zich aan het Witte Huis verbond en extreem-rechtse sympathieën begon te vertonen. Toen daalde het aantal registraties met ongeveer twee derde.

Dik 5 miljoen euro

Toch leek het erop alsof de stakers hardnekkig zouden volhouden. Zo passeerden ze de kaap van drie jaar, de langste staking ooit bekend in Europa. En aan het einde van de rit stonden nog zo'n 80 van de 120 stakers aan de poort. Hoeveel Tesla ze betaald hen om op te stappen? Officieel wordt dat bedrag niet bekendgemaakt, maar volgens de Zweedse site NyTeknik zou het gaan om 18 maanden loon, of zo’n 5,1 miljoen euro. Elke staker zou handje contantje bijna 65.000 euro hebben gekregen.

De reacties zijn gemengd. Eén vakbondsvoorzitter noemde de stakers helden die een enorme persoonlijke opoffering hebben gebracht. Een andere noemde de tactiek van Tesla uniek in de Zweedse arbeidsmarkt en zei dat Zweden dit niet meer had meegemaakt sinds de jaren dertig. Stakers systematisch uitkopen om een vakbond op afstand te houden, is een zeer ongebruikelijke praktijk.

De boodschap die Tesla uitdeelt, is dan ook hard. In een markt waar een vakbondsovereenkomst vanzelfsprekend is, vindt het merk het goedkoper om mensen uit te kopen dan om te praten. IF Metall zegt dat het blijft verder vechten voor overeenkomst. Maar de uitkomst van dit scenario knoopt aan bij de toestand rond de Duitse Tesla-fabriek in Grünheide, waar de beroemde vakbond IG Metall geen grip krijgt op de ondernemingsraadsverkiezingen omdat het merk er alles aan doet om ze buiten te houden.

Duizenden Belgische bestuurders volgen Gocar om op de hoogte te blijven en om de beste wagendeals te ontdekken. U toch ook? Blijf op de hoogte:

1. Bezoek gocar.be regelmatig
2. Volg Gocar op Google Nieuws
3. Abonneer op de Gocar-nieuwsbrief