Wat zegt de wet?

Zodra een ongeval een gewonde maakt, ook een lichte, verlaat het dossier het terrein van de verzekeringen om in het strafrecht terecht te komen. Het parket komt tussen, de aansprakelijkheid van de bestuurder wordt onder de loep genomen en de sancties kunnen gaan tot een verval van het recht tot sturen.

Veel automobilisten denken dat ze hun stad door en door kennen: de eenrichtingsstraten, de beste parkeerplekjes en de handigste sluipwegen. Maar de nieuwe code van de openbare weg schudt de kaarten grondig door elkaar. Vanaf juni 2027 worden enkele vanzelfsprekende gewoontes plots verboden. Dit zijn de belangrijkste veranderingen.

Weigeren om een ademtest of speekseltest af te leggen, biedt geen bescherming tegen vervolging: de Belgische wet maakt er een volwaardige overtreding van, los van elk bewijs van alcoholintoxicatie. Intrekking van het rijbewijs, geldboete, verval van het recht tot sturen: dit is wat de bestuurder riskeert, maar ook welke mogelijkheden tot betwisting er bestaan.

Betalen en de bladzijde omslaan, of het risico lopen op de politierechtbank? Bij een grote snelheidsovertreding stelt het parket vaak een minnelijke schikking voor die de zaak in één overschrijving lijkt te regelen. Alleen: aanvaarden komt neer op het erkennen van de feiten... en dat kan later duur uitvallen.

Een lichte aanrijding, een moment van paniek, een te snel vertrek... en zo verandert een eenvoudige verkeersovertreding in een strafdossier. Vluchtmisdrijf beperkt zich niet tot notoire vluchters: het kan elke bestuurder treffen, op voorwaarde dat een intentie wordt aangetoond.

Een passagier laten uitstappen, een pakje afgeven, snel even iets regelen: elke automobilist heeft weleens enkele seconden stilgestaan. Maar mag dat eigenlijk wel? De wegcode verbiedt namelijk expliciet elke stilstand op bepaalde plaatsen, ongeacht hoelang die duurt. Een overzicht van risicoplekken die veel bestuurders niet kennen. 

Niets handiger dan een aanhangwagen om de weekendklusjes mee te klaren. Maar je kan beter goed op de hoogte zijn van de regels, wil je boetes of erger voorkomen.

Om in België een voertuig te mogen besturen, moet je medisch geschikt zijn. Ook in het geval van een basisrijbewijs. Uit een recente rondvraag blijkt dat veel bestuurders niet op de hoogte zijn van het feit dat ze hun fitheid zelf moeten monitoren. Wie dat niet doet, kan zijn rijbewijs verliezen.  

Te snel rijden, met een glaasje op en je gsm in de hand: in Wallonië word je voor alle drie de feiten min-der streng bestraft dan in Vlaanderen, terwijl de verkeersregels in heel het land hetzelfde zijn. Hoe kan dit?

In België is een bestuurder verplicht altijd de controle over zijn voertuig te behouden. Dat betekent: handen aan het stuur, volle aandacht op de weg en géén telefoongesprekken tijdens het rijden. Toch zie je vaak dat bestuurders eten of drinken achter het stuur. Maar… is dat eigenlijk wel toegestaan? Het antwoord is minder vanzelfsprekend dan je zou denken.

De vraag duikt bij elke vervaldatum weer op: kan je nog naar het werk, de kinderen afzetten, even langs de garage? Beter de échte regel kennen om een pv of zelfs immobilisatie te vermijden. Hier lees je wat wél en níet mag op de dag zelf, en hoe je — als je voertuig ervoor in aanmerking komt — legaal van een tweejaarlijkse keuring profiteert.

Na bepaalde veroordelingen voor alcohol achter het stuur kan de rechter opleggen dat er enkel nog gereden wordt met een alcoholslot, gecombineerd met een begeleidingsprogramma. Het toestel verhindert het starten zodra het blaasresultaat ongeveer 0,2‰ of meer aangeeft, en het registreert alle uitgevoerde controles.

Een boete voor een verkeersovertreding in het buitenland is allang geen onschuldig akkefietje meer zonder gevolg. EU-landen werken sinds enkele jaren actief samen om bestuurders te identificeren en te sanctioneren, ook wanneer het voertuig in een andere lidstaat is ingeschreven. Het uitgangspunt is duidelijk: geen straffeloosheid over de grenzen heen.

Een vonnis dat inslaat als een bom: de politierechtbank van Vilvoorde heeft een boete van 53 euro voor een automobilist vernietigd. Volgens de rechter is het onwettig wanneer een boete wordt uitgeschreven door een privébedrijf. Die uitspraak roept heel wat vragen op: kan dit vonnis een precedent worden en leiden tot de nietigverklaring van alle boetes via trajectcontroles?

De vaststellingen voor rijden zonder rijbewijs nemen toe in België. Controles worden strenger en gerechtelijke vervolging komt regelmatig voor — reden te meer om de concrete risico’s en de procedure te verduidelijken.